Osmanlıdan Bugüne Gözümüzden Kaçanlar

Osmanlıdan Bugüne Gözümüzden Kaçanlar
  • 80,00 TL
    72,00 TL
    TRY
  • %10
  • Yayınevi

    : YEM Yayın

    Yazar

    :M.Şinasi Acar

    Baskı No

    : 2

    Baskı Tarihi

    : Haziran 2016

    Sayfa Sayısı

    : 236

    Baskı Tipi

    : Karton

    Dil

    : Türkçe

    Barkod

    : 9786054793563

    3 iş gününde kargoya verilir

Araştırmacı yazar M. Şinasi Acar, yıllar süren araştırma ve incelemelerinin ürünü olan Osmanlı’dan Bugüne Gözümüzden Kaçanlar’ın, yepyeni araştırma ve inceleme bulgularıyla hazırlanmış geliştirilmiş 2. baskısında, gözümüzden kaçmış (belki de göz ardı edilmiş), kamuoyunca yanlış, eksik ya da az bilinen kimi konuları okuyucularla paylaşıyor. Kuşkusuz, karanlıkta kalmış tüm tarihsel gerçeklikleri aydınlatmak gibi bir amaç taşımayan kitap, yapılacak yeni çalışmalara esin kaynağı olarak, geçmiş değerlerimizin gelecek kuşaklara aktarılmasının önünü açmayı hedefliyor.

 

Kitapta yer alan en dikkat çekici araştırma sonuçlarından biri, 1773 ve 1883 tarihli iki ayrı rozeti olan İstanbul Teknik Üniversitesi’nin gerçek kuruluş yılı!. Yurtiçinden ve yurtdışından arşiv belgelerine ve kaynaklara ulaşarak İTÜ’nün gerçek kuruluş yılına ilişkin yepyeni bir sav ileri süren Acar’ın bu konudaki görüşü şöyle:

 

"İkinci baskıya eklenen “Hendese-i Mülkiye Mektebi” bölümünde –benim de mezunu olmakla gurur duyduğum– ülkemizin güzide eğitim kurumu İstanbul Teknik Üniversitesi’nin kuruluş tarihine ilişkin gözden kaçmış kimi önemli ayrıntıları ilgiyle okuyacağınıza eminim. Bu vesileyle, hâlen M.S.B. Askeralma Bölge Başkanlığı olarak kullanılan, eskinin Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn binasının, bu kimliğinin farkına varılarak, Türk Teknik Eğitim Tarihi Müzesi veya İTÜ Müzesi olarak kullanıma açılmasını diliyorum."

 

İTÜ’nün gerçek kuruluş yılının yanı sıra aşağıda örnekleri verilen kimi soruların yanıtlarını da bu kitapta bulabileceksiniz:

Matbaanın Osmanlı’ya Sultan III. Ahmed döneminde, 1729’da, Avrupa’dan 273 yıl sonra geldiğinin söylenmesine karşın, aslında İstanbul’da ilk kitabın 1493’te –Gutenberg’den yalnızca 37 yıl sonra– basıldığını;

 

Sinan’ın, bir mimarlık başyapıtı olduğu ölçüde bir mühendislik harikası olan Süleymaniye Camisi’nin hava filtrasyonu ve akustiği için bulduğu özgün mühendislik çözümlerini;

 

16. yüzyılın en güzel çinilerini barındıran Arakiyeci İbrahim Ağa Camisi’nin nerede olduğunu ve ilginç yapım öyküsünü;

 

20. yüzyılın en büyük hattatlarından Halim Efendi’nin Harf Devrimi’nin hemen sonrasında Latin alfabesine çok hızlı bir geçiş yaparak bu yolda da birbirinden güzel eserler ürettiğini;

 

Farkında olmadığımız “sadaka taşları” ile her biri geçmişin kent mobilyaları olarak değerlendirilebilecek “hizmet taşları”nın, Osmanlı kent ve sosyal yaşamında ne denli önemli bir yer tuttuğunu;

 

Ünlü mizah yazarı Aziz Nesin’in Güzel Sanatlar Akademisi’nde Kâmil Akdik, İsmail Hakkı Altunbezer, Necmeddin Okyay ve Süheyl Ünver gibi dönemin en ünlü hocalarından iki yıl boyunca hat, tezhip ve minyatür dersleri aldığını ve hem Arap hem de Latin harfleriyle bir hattat kadar güzel yazdığını biliyor muydunuz?

 

 

M. Şinasi Acar Hakkında

 

 

10 Şubat 1939 İstanbul doğumludur. Memur çocuğu olması nedeniyle ilk ve orta öğrenimi sırasında Ankara, İstanbul, Bodrum ve İzmir’deki çeşitli devlet okullarında okumuş ve 1962 yılında İTÜ Elektrik Fakültesi’nden yüksek mühendis olarak mezun olmuştur. Bir yıl kadar İzmir Eshot Elektrik Şebeke Müdürlüğü’nde çalıştıktan sonra askere gitmiş ve askerliğini 1963-65 yılları arasında, Ankara’da Mamak Muhabere Okulu ve İnşaat Emlâk Dairesi Başkanlığı’nda mühendis olarak yapmıştır. Terhis olunca birkaç ay Betontaş A.Ş.’nin Ankara Bürosu’nda görev alan Acar, 1966 yılı başında Eskişehir’de Eston A.Ş.’de göreve başlamış ve 1992’ye değin bu şirketin Genel Müdür Yardımcılığı ve Genel Müdürlük görevlerini üstlenmiş; 1992-99 yılları arasında Zeytinoğlu Holding A.Ş.’de Grup Başkanı olarak çalışmış; bütün bu dönemlerde ek olarak çeşitli şirket, sendika ve vakıflarda yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmıştır. 1984-2003 yılları arasında Nesin Vakfı’nın yönetim kurulu üyeliği ve başkanlığı görevini üstlenmiştir.

 

Evli ve biri erkek diğeri kız iki çocuk sahibi olan Acar, 2002-15 yılları arasında Eskişehir Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü’nde “Türk Hat Sanatı” seçmeli dersini vermiştir. Türk Hat Sanatı (1999), Gelimli Gidimli Dünya (2004), Türkiye’de Beton Prefabrikasyonun Tarihçesi (2006), İstanbul’un Son Nişan Taşları (2006), Tavşanlı Zeytinoğlu Halk Kütüphanesi (2007), –Sevim Selamet’le birlikte– Eskişehir Bibliyografyası (2009), Eskişehir-Zaman, Mekân, İnsan (2009), Bentler ve Sinan’ın Suyolu (2010), –Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte– Güneş Saatleri Yapım Kılavuzu (2010), –Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte– Rubu Tahtası Kullanım Kılavuzu (2010), –Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte– Takiyüddin’in Gözlem Araçları (2011), Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri (2011, Geliştirilmiş 2. Baskı 2015), –Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte– Anadolu’nun Değirmenleri (2012), Osmanlı’dan Bugüne Gözümüzden Kaçanlar (2013, Geliştirilmiş 2. Baskı 2016), Osmanlı’da Sportif Atıcılık Nişan Taşları (2013) ve –Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte– Rubu Tahtası Yapım Kılavuzu (2014) adlı kitapları yayımlanmış olup ilk kitabı Rusça’ya çevrilmiştir. Ayrıca, çeşitli gazete ve dergilerde –toplamı 100’ü aşkın– röportajları, prefabrikasyon, enerji ve özelleştirme üstüne teknik yazıları, geleneksel Türk sanatlarıyla ilgili araştırma ve incelemeleri ve yurtdışı gezi notları yayımlanmıştır. Nesin Vakfı Ödülü ve Türkiye Prefabrik Birliği Hizmet Ödülü sahibidir.Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri adlı kitabı Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Sedat Simavi Vakfı tarafından “Sosyal Bilimler” dalında 2011 yılında “Övgüye Değer Eser” ödülüne lâyık görülmüştür.


Mimarlık, grafik tasarım ve sanat gibi birbirinden farklı kategorilerde yüzlerce kitap için tıklayın!

ÖNSÖZ

 

Osmanlı’dan Bugüne Gözümüzden Kaçanlar beklenenin üstünde bir ilgiye mazhar oldu. İlk baskısı, bu tür bir kitap için ülkemizde kısa sayılabilecek bir süre içinde tükendi. “Ma’kılî Yazı”, “Topkapı Sarayı Müzesi’ndeki Mushafın Gizemi” ve “Karahisarî” bölümleri için hat camiasından, “Aziz Nesin” röportajı  için muhafazakâr çevrelerden, “Osmanlı’da Matbaa” bölümü için grafik dünyasından, “Sadaka ve Hizmet Taşları” için belediyecilerden pek çok tebrik ve teşekkür telefonu aldım. Süleymaniye Camisi’ne ilişkin bölüm, sevgili Mehmet Berksan’ın yakın ilgisiyle hem gerçek anlamda ikmal edilmiş oldu, hem de benim genç ve çok değerli bir dost kazanmama vesile oldu.

Yeni kitabın çıkış noktasını ilk baskının içeriği oluşturmakla birlikte, metinler yeniden gözden geçirilmiş, kimi küçük ekler ve düzeltmeler yapılmış ve daha iyi bir sunum oluşturmak amacıyla tasarımı da geliştirilmiştir. Ayrıca ikinci baskıya “Hattat Halim Efendi’nin Grafik Dünyası” ile “Hendese-i Mülkiye Mektebi” bölümlerini ekledik. İlkinde Halim Efendi gibi büyük bir hattatın Latin alfabesine ne denli hızlı bir geçiş yaparak bu yolda birbirinden güzel eserler ürettiğini –sanırım biraz da hayret duyarak– okuyacaksınız. İkincisinde ise –benim de mezunu olmakla gurur duyduğum– ülkemizin güzide eğitim kurumu İstanbul Teknik Üniversitesi’nin kuruluş tarihine ilişkin gözden kaçmış kimi önemli ayrıntıları ilgiyle okuyacağınıza eminim. Bu vesileyle, hâlen M.S.B. Askeralma Bölge Başkanlığı olarak kullanılan, eskinin Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn binasının, bu kimliğinin farkına varılarak, Türk Teknik Eğitim Tarihi Müzesi veya İTÜ Müzesi olarak kullanıma açılmasını diliyorum.

Ulusumuzun çok büyük bir kesimi yüzlerce yıldır içinden sökemediği, dahası farkında ve bilincinde olmadığı kalıtsal göçebelik ruhuyla, toplananı, birikeni, geçmişi, anıları çalıp çırpmaya, yakmaya, yok etmeye ve yağmalamaya çalışıyor. Şimdi bir de “kentsel dönüşüm” adı altında, yüzyıllardır oturduğumuz mahallelerimizi bütün geçmişiyle, yılların biriktirdiği anılarıyla, yıllar içinde oluşmuş özellik ve ayrıntılarıyla, ruhuyla, velhasıl her şeyiyle, üstelik büyük bir heves ve hoyratlıkla yok ediyoruz. Sonuçta, materyalist bir yaklaşımla, bilerek ya da bilmeyerek tarihin izleri silinmektedir.

Yeni kitabın hazırlık aşamasında katkılarını esirgemeyen değerli dostlarım Atilla Bir, Mustafa Kaçar, Melike Taşçıoğlu, Mehmet Berksan, Ali Toy, Ali Rıza Özcan, Savaş Çevik, Esen Çamurdan, Ali Rıza Yılmaz, Murat Bilir, Süleyman Berk, İsmet Gülnihal, Murat Hazinedaroğlu, Mustafa Yılmaz, Cemil Cahit Can, Tevfik Fikret Uçar, Dilek Gürbüz ve Sevim Sevindi’ye ayrı ayrı içtenlikle teşekkür ediyorum. Ayrıca yeni kitabın yayın aşamasında maddî ve manevî desteklerini esirgemeyen sevgili Salih Kuzu’ya ve her aşamada yardımlarını cömertçe sunan tüm değerli dostlarıma şükranlarımı
sunuyorum.

 

M. Şinasi Acar

Mayıs 2016

İÇİNDEKİLER

 

Süleymaniye’nin Düşündürdükleri       

 

                Süleymaniye’nin Akustiği    

                Süleymaniye’nin Hava Filtrasyonu     

                Son Restorasyonda Ortaya Çıkan Gerçekler   

 

Arakiyeci İbrahim Ağa Camisi            

 

                Top Kapısı             

                Caminin Konumu ve Özellikleri          

                Rüyanın Hikmeti   

                Caminin Eşsiz Çinileri         

 

Satrançlı Yazı Ma’kılî            

 

                Ma’kılî Yazının Özellikleri     

                Ma’kılî ve Kûfî Yazı Ayrımı    

                Ma’kılî Yazı Çeşitleri ve Yazım Kuralları              

                Ma’kılî Yazının Grafik Sanatı Açısından Değerlendirilmesi             

 

Topkapı Sarayı’ndaki Mushafın Gizemi               

 

Hattat Karahisârî’nin Grafik Tasarımcılığı          

  

                Hat Sanatı ve Tipografi        

                Hat Sanatında Kompozisyon             

                Hattat Karahisârî’nin Yaşamı              

                Hattat ve Yazı Tasarımcısı Olarak Karahisârî    

                Karahisârî’nin Müteselsil Yazıları       

                Sonuç     

 

Hattat Halim Efendi’nin Grafik Dünyası          

    

                Hattat Halim Efendi’nin Yaşamı          

                Hattat Halim Efendi’nin Sanatı           

                Osmanlı’da Kartvizit Tasarımı ve Halim Efendi 

                Latin Harfleri ve Halim Hoca               

                Sonuç     

 

Müteferrika Öncesinde Osmanlı’da Matbaa      

   

                Yazının Kısa Tarihçesi         

                Matbaanın Kısa Tarihçesi    

                Matbaanın Osmanlı’ya Girişi               

                Müslümanların Matbaaya Uzak Durmasının Nedenleri    

                Osmanlı’da Yahudi Matbaacılığı         

                Mütefferika Öncesinde Osmanlı’da Basılan 

                İbrânice Kitaplardan  Örnekler           

                Osmanlı’da Ermeni Matbaacılığı         

                Osmanlı’da Rum Matbaacılığı             

                Müteferrika Matbaası Üstüne Birkaç Söz            

 

Aşk Olmayınca Meşk Olmaz 

 

Hendese-i Mülkiye Mektebi   

 

                Aynı Rozet İçin İki Ayrı Tarih              

                Askeri Mühendislik Okullarının Kısa Tarihçesi                

                Hendese-i Mülkiye Mektebi’nin Kuruluşu           

                Hendese-i Mülkiye’de Öğrenim          

                Ders Programları ve Sınavlar              

                İmtihân-ı Umûmî Cedvelleri (Genel Sınav Çizelgeleri)    

                Mezunlara Tanınan Ayrıcalıklar          

                Sonuç     

 

Güneş Saatleri    

   

                Saat Kavramı ve Tarihçe      

                Güneş Saati ve Türleri         

                               1. Küresel Güneş Saatleri    

                               2. Düzlem Ekranlı Güneş Saatleri       

                Ekvatoral Güneş Saatleri     

                Yatay Güneş Saatleri            

                Güneş Saatiyle Ülke Saati Arasında Oluşan Farklar        

                2009 Dünya Astronomi Yılı’nda 

                Eskişehir Anadolu Üniversitesi’nde Yapılan Güneş Saati              

 

Saatçi Dede Ahmed Eflâkî     

 

                Birinci Uluslararası Londra Sergisi    

                İskelet Saatler ve Eflâkî Dede              

                Dede’nin Londra-Paris Gezisi            

                Dede’nin Dolmabahçe Sarayı’ndaki Saati         

 

Sadaka Taşları        

 

                Sadaka Kavramı ve Tarihçe                

                Sadaka Taşlarının Sosyal Yaşamdaki Yeri ve Önemi     

                Sadaka Taşlarının Biçim ve Özellikleri              

                Günümüze Ulaşabilen Örnekler          

 

Osmanlı Kent Yaşamındaki Hizmet Taşları  

        

                Binek Taşları         

                Mola Taşları          

                Köşe Taşları          

                Anı Taşları             

                Sınır Taşları           

 

Kaynakça                

 

Dizin       

  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi