Osmanlı İmparatorluğunda Fotoğrafçılık 1839-1923

Osmanlı İmparatorluğunda Fotoğrafçılık 1839-1923
  • 100,00 TL
    90,00 TL
    TRY
  • %10
  • Yayınevi

    : YEM Yayın

    Yazar

    :Engin Özendes

    Baskı No

    : 2

    Baskı Tarihi

    : Kasım 2017

    Sayfa Sayısı

    : 356

    Baskı Tipi

    : Karton

    Dil

    : Türkçe

    Barkod

    : 9786054793211

    3 iş gününde kargoya verilir

Osmanlı İmparatorluğu'nda Fotoğrafçılık 1839-1923, bulunuşundan hemen sonra İmparatorluk topraklarına ulaşan fotoğrafın 1839 ile 1923 yılları arasındaki serüvenini anlatıyor. Engin Özendes, bir yandan Osmanlı toplumunun fotoğrafa ve fotoğrafçılığa yaklaşımını, geleneklerine bağlı Osmanlı sultanlarının, 19. yüzyılın bu yeni buluşuna gösterdikleri ilgiyi; hatta fotoğrafçılık mesleğini sürdürenlere verdikleri desteği anlatırken, mekândaki ve toplumdaki değişimi her biri tarihi belge niteliği taşıyan fotoğraflarla dönemin sosyal yaşamını da gözler önüne seriyor. Bir belge olarak gelecek kuşaklara ışık tutacağına inandığı kitabında Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde çalışmış olan fotoğrafçıların ayrıntılı bir listesini de veren Engin Özendes Türkiye’nin fotoğraf geçmişini tanımak, araştırmak isteyenlere, Ortadoğu fotoğrafıyla ilgilenenlere de çok önemli bir başvuru kaynağı sunuyor.

Geçmişi günümüze taşıyan çok değerli fotoğraflardan oluşan Osmanlı İmparatorluğu'nda Fotoğrafçılık 1839-1923, geniş bir coğrafyada fotografçılığın maceralarını anlatırken merak uyandıran pek çok soruya da yanıt veriyor:“İslam dininin etkin olduğu Osmanlı milletler topluluğunda, Müslüman sultanların saraylarına fotoğrafın kolaylıkla girebilmesinin ve hatta onlardan destek görmesinin, fotografçıların ödüllendirilmesinin gizemi neredeydi?”“Sokaklarında kar gibi beyaz yaşmaklarıyla gezen zarif Müslüman kadınların, kırmızı fesli Osmanlı erkeklerinin gözleri, değisik bir ülkeyi tanımak için gelmis şık Batılı kadınların ve erkeklerin bakışları, nasıl bir dünyayı izlemisti bu Doğu kültürü yaşamında?”“Orient’in İncisi; bugün dünyada en fazla değisiklige uğramıs kent İstanbul… Ve bu kentin en karışık milletleri barındıran caddesi Péra nasıl bir yaşama tanık olmuştu?”

 

Engin ÖZENDES Hakkında

 

Bursa’da dünyaya gelen Engin Özendes, Bursa Ticaret Lisesi’nden sonra İstanbul Sultanahmet İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nde öğrenim gördü. 1976-81 yılları arasında sahibi olduğu aylık Yeni Fotograf dergisinin, 1978 ve 1980 yıllarında da yine sahibi olduğuTürk Fotoğraf Yıllığı’nın yazı işleri müdürlüklerini yaptı.
1976 yılında Türk fotoğraf tarihi ile ilgili araştırmalarına başladı. Bu yıldan itibaren Milliyet Sanat, Hürriyet Gösteri, Cumhuriyet, Yeni Yüzyıl gibi birçok gazete, dergi ve ansiklopedide fotoğraf üzerine yazıları yayımlandı. Sébah & Joaillier’den Foto Sabah’a: Fotografta Oryantalizm, Photography in the Ottoman Empire 1839-1919, Photographer Ali Sami 1866-1936, Türkiye’de Fotoğraf, Abdullah Freres Osmanlı Sarayının Fotografçıları Engin Özendes’in kitaplarından bazılarıdır. Çok sayıda TV programı yapan, yurt içinde ve dısında kisisel sergiler açan, düzenleyen Özendes, pek çok yarısmaya da jüri üyesi olarak katkı sağlamıştır. Fotoğraf araştırmaları nedeniyle, 1990’da Federation Internationale de L’Art Photographique (FIAP) tarafından kendisine Excellence FIAP (ESFIAP) unvanı verilmiştir.


Mimarlık, grafik tasarım ve sanat gibi birbirinden farklı kategorilerde yüzlerce kitap için tıklayın!

ÖNSÖZ

 

Fotoğrafın geçmişini araştırmak, bir gönül ve ömür işidir. Öyle ki, araştırmanın sonucu bir sergi olduğunda da, bir kitaba dönüştüğünde de araştırmacının aklında bitmez. Her seferinde yeni bir şeyler bulmak, üzerine eklemek ve hatta bazen yeni bulunanlarla yanlışları düzeltebilmek bir yaşam biçimine dönüşür.

Fotoğrafın geçmişini araştırmak bir birikimdir. Herhangi bir işin ne zaman başladığını hatırlayabilirsiniz, araştırmanın ise bir başlangıç tarihi yoktur. Önce içinizde filizlenir birçok şey. Ardından bulunan bir iki yeni not sizi çok daha ilerilere doğru adım atmanız için zorlar. Birden belgeler, konuşmalar, dünya kütüphaneleri, bilgi merkezleri ile iç içe bulursunuz kendinizi. Ömrün her yılı yeni birikimlerle zenginleşir.

Fotoğrafın geçmişini araştırmak bir doküman yoğunluğudur. Siz bir konuyu ya da konuları ilk kez söyleyebilirsiniz. Bunu temel kabul edip, üzerine yoğunlaşanlar elbet bir kolaylıktan yola çıkarlar ama aynı zamanda yeni bilgiler de ekleyebilirler.

Fotoğrafın geçmişini araştırmak yeni insanlar tanıtır. Hiç ummadığınız bir anda önünüzde açılan ufuk, sizi yeni insanlarla karşılaştığınız bir ortama taşır. Burada karşılaştığınız kişiler, fotoğraf alıp satan tüccardan; elindeki eski fotoğraflara yalnızca “kaç para eder” diye bakanlardan; masanın üzerine yığdığı ve size satmaya çalışırken elinin çarpmasıyla un ufak ettiği cam negatiflerden birini, sizin içiniz kan ağlarken bir faraşla süpürenlere kadar (Kaiser Wilhelm’in İstanbul’u ziyaretinde trenin camından bakarken, istasyonda sağa sola dizilmiş Prusya ve Osmanlı askerlerinin görüntüsü. 30x40 cm cam negatif) geniş bir skalada olurlar. Ya yeni dostlar? Yardım etmek için, sırtında zor taşıdığı kamburu ile iki büklüm, eski aile sandığını açıp, eski anılarını ortaya dökenler, bulduğu notları birer küçük kâğıda karalayıp size ulaştırabilmek için uzun yollar aşanlar, arşivini sonuna kadar açanlar, sizin gıyabınızda en az sizin kadar sorumluluk hissederek eski fotoğrafların peşine düşenler. Ve konuşmaktan bıkmayacağınız geceli gündüzlü dost sohbetler...

Bu kitap, ilk kez Photography in the Ottoman Empire (1839-1919) adıyla 1987 yılında Haşet Yayınları’nca İngilizce olarak, ikinci baskısı 1995’te İletişim Yayınları tarafından Türkçe ve İngilizce bir arada yayımlandı. Sébah&Joaillier hakkındaki bilgileri, Policarpe Joaillier’nin katılmasıyla firmanın adının Sébah&Joaillier’e dönüştüğünü dünya fotoğraf tarihçileri ilk kez bu kitapla öğrenmişti. 1999 yılında Yapı Kredi Yayınları’nca Türkçe ve İngilizcesi ayrı ciltlerde basılan Sébah & Joaillier’den Foto Sabah’a: Fotoğrafta Oryantalizm adlı kitabımı yazarken derinleştirdiğim araştırmalarımla, aslında Policarpe Joaillier ile ortaklık yapanın Pascal Sébah değil, onun 1886’da ölümünden sonra oğlu Jean olduğunu ve ortaklığın 1888 yılında gerçekleştiğini keşfettim.

YEM Yayınları’nın kitapları arasına girecek bu üçüncü baskı için, bunca yılın bilgilerini ve arşivimde yeni biriken fotoğrafları da katarak daha geniş bir çalışma yaptım ve en son bilgilerimin bulunmasına özen gösterdim.

Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarına yayılmış olan Osmanlı topraklarından bugün pek çok devletin çıktığı bir gerçek. Bu ülkelerin, kendi fotoğraf tarihlerine dokunmadan, yalnız Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde kalan bölüme ağırlık vererek konuyu aktarmaya çalıştım.

Osmanlı İmparatorluğu’nda çalışan fotoğrafçıları ise bir liste haline getirerek, Türkiye’nin fotoğraf geçmişini tanımak, araştırmak isteyenlere ve Ortadoğu fotoğrafı ile ilgilenenlere yardımcı olmak istedim. Arap harfleri ile yazılmış dokümanlarda bulduğum fotoğrafçı isimlerini okunduğu gibi listeye aldım.

İlk iki baskıda, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki fotoğrafın serüveni ilk ilan edildiği 1839 yılından başlayarak, 1919 yılına kadar anlatılmaktaydı. Bu defa başlangıç tarihi aynı kalmakla birlikte son kısmını Cumhuriyet’in kuruluş tarihi olan 1923’e kadar getirdim.

Fotoğrafın geçmişini araştırmak bir gönül ve ömür işidir, tükenmez.

ENGİN ÖZENDES (ESFIAP)

İstanbul, Aralık 2013

İÇİNDEKİLER

 

ÖNSÖZ

TEŞEKKÜR     

FOTOĞRAFIN DOĞDUĞU YILLAR

OSMANLILAR FOTOĞRAFIN İCADINI ÖĞRENİYOR

FOTOĞRAFIN GELİŞMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER               

 OSMANLI YAŞAMI
                   Nüfus
                   Giyim / Kuşam
                   Mahalle Mektepleri
                   Kahvehaneler ve Ev Eğlenceleri
                   Yapılar
                   Tulumbacılar
                   Mevleviler
                   Mezarlıklar
                   Ulaşım
                   Sokak Köpekleri

                   DEĞİŞEN YÜZYILDA OSMANLI SULTANLARI

                   FOTOĞRAFIN GELİŞMESİNDE
                   SULTAN II. ABDÜLHAMİD’İN ROLÜ

                   GELİŞEN GEZİ KOŞULLARI

                   FOTOĞRAF VE DİN İLİŞKİLERİ

                   USTA-ÇIRAK İLİŞKİLERİ

                   ANLATIM YERİNE FOTOĞRAF

                   FOTOĞRAF TEMALARININ GELİŞMESİ

                   İLK GEZGİNLERİN FOTOĞRAFLARI

                   MANZARA FOTOĞRAFÇILIĞI

                   ÇEVRE FOTOĞRAFÇILIĞI

                   SOSYAL YAŞAM FOTOĞRAFÇILIĞI

                   FOTOĞRAFTA ORYANTALİZM

                   HABER FOTOĞRAFÇILIĞI

                   SAVAŞ FOTOĞRAFÇILIĞI VE
                   CUMHURİYETİN İLK YILLARI

                   PERA

                   İMPARATORLUK HARİTASI VE FOTOĞRAFÇILARIN LİSTESİ

OSMANLI’DA FOTOĞRAFÇILAR

          Gaspard-Pierre-Gustave Joly de Lotbinière (1798-1865)
          Frédéric Auguste Antoine Goupil-Fesquet (1817-1878)
          Kompa
          Camille Rogier (1810-1896)
          Gérard de Nerval (1808-1855)
          Maxime du Camp (1822-1894)
          Joseph Philbert Girault de Prangey (1804-1892)
          James Robertson (1813-1888) / Felice Beato (1825-1907) /                                                  

          Antonio Beato (1832-1906)
          Carlo Naya (1816-1882)
          Pierre Trémaux (1818-1895)
          Basile (Vasili) Kargopoulo (1826-1886)
          John Shaw Smith (1811-1873)
          Ernest de Caranza
          Alfred Nicolas Normand (1822-1909)
          Raif Efendi
          Jules Dérain
          Rabach
          El Chark Société Photographique-Pascal Sébah (1823-1886)
          Abdullah Frères-Viçen (1820-1902) / Hovsep (1830-1908) /
          Kevork (1839-1918)
          Jacob August Lorent (1813-1884)
          Claude-Marie Ferrier (1811-1889)
          Francis Frith (1822-1898)
          Antoine Zilpoch
          Papazyan Frères (J.D. Matheos)
          Jules Delbet
          Muhammed Sadık Bey (1832-1902)
          Georges Saboungi (1840-1927)
          Alphonse de Moustier
          Francis Bedford (1816-1894)
          Yüzbaşı Hüsnü Bey (1844-1896)
          Servili Ahmed Emin (1845-1892)
          Paul Vuccino
          Constantin Joseph Fettel
          Ali Rıza Paşa (1850-1907)
          Tancrède R. Dumas (1830-1905)
          Nikolai Andriomenos (1850-1929) / Tanaş Andriomenos (1900-1988)
          Robert Caracachian
          Frank Mason Good (1839-1928)
          Guillaume (Gustaf Adolf) Berggren (1835-1920)
          Gülmez Frères / Ateliers Apollon (Artin, Kirkor, Yervant)
          Felix Bonfils (1831-1885) / Adrien Bonfils (1861-1929)                                        

          Marie-Lydie Cabanis (1837-1918)
          Ateliers Phébus-Bogos Tarkulyan (?-1940)
          Kolağası Mehmed Hüsnü (1861-?)
          John Henry Haynes (1849-1910)
          Fahreddin Türkkan Paşa (1868-1948)
          Üsküdarlı Ali Sami Aközer (1867-1936)
          Gustave Fougère (1863-1927)
          Sébah&Joaillier-Cosmi Sébah (?-1896) /
          Joannes (Jean) Sébah (1872-1947) /
          Policarpe Joaillier (1848-1904)
          Dildilian Brothers-Tsolag Dildilian (1872-1935) /                                                    

          Mikael Natourian /        Sumpad Dildilian (1878-?)
          Aram Dildilian (1883-1963)
          David George Hogart (1862-1927)
          Louis Saboungi (1838-1931)
          Captain Barry
          Mihran Iranian
          Bahriyeli Ali Sami
          Üsküdarlı Hasan Rıza (1864-?)
          Ateliers Apollon-Aşil Samancı (1870-1942)
          Kenan Paşa (1855-?)
          Pierre Loti (1850-1923)
          Garabet Amirayan (1857-1927)
          Talha Ebbüzziya (1880-1921)/ Velid Ebbüzziya (1882-1945)
          Ali Enis Oza (?-1948)
          Percy R. Salmon
          Rahmizade Bahaeddin Bediz (1875-1951)
          Hamza Rüstem (1872-1971)
          Charles-Edouard Jeanneret ‘Le Corbusier’ (1887-1965)
          Albert Kahn (1860-1940) Fotoğrafçıları
          Naciye Suman (1881-1973)

          OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA OLAYLAR (1824-1923)

          OSMANLI İSTANBUL’UNDA FOTOĞRAF YAYINLARI

          SAVAŞ YILLARI

          Esat Nedim Tengizman (1898-1980)
          Etem Tem (1901-1971)
          Burhan Felek (1889-1982)
          Arif Hikmet Koyunoğlu (1888-1982)

         CUMHURİYET’İN IŞIĞINDA FOTOĞRAFÇILAR

         Photo Française-Jean Weinberg
         Hayri T. Tolgay (1898-1984)
         Cemal Işıksel (1905-1989)
         Othmar Pferschy (1898-1984)

         NOTLAR

         KAYNAKÇA

         DİZİN

  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi