Ekotasarım: Ekolojik Tasarım Rehberi

Ekotasarım: Ekolojik Tasarım Rehberi
  • 69,50 TL
    62,55 TL
    TRY
  • %10
  • Yayınevi

    : YEM Yayın

    Yazar

    :Ken Yeang

    Baskı No

    : 1

    Baskı Tarihi

    : Nisan 2012

    Sayfa Sayısı

    : 472

    Dil

    : Türkçe

    Çevirmen

    : Semih Eryıldız, Demet Eryıldız,

    Barkod

    : 9789944757645

    3 iş gününde kargoya verilir

İlginizi çekebilecek ürünler

Ekolojik tasarımcının rehberi “Ekotasarım” Ekotasarım , yerküremizin sürdürülebilir bir geleceği olabilmesi için mevcut mimarlık anlayışımızı ve tasarım yaklaşımımızı kökten değiştirmemiz gerektiğini nedenleriyle birlikte ortaya koyan, kapsamlı ve öğretici bir ekolojik tasarım rehberidir. Binalardan ev ürünlerine kadar her tasarım nesnesine, çevreye etki eden potansiyel bir atık olarak bakabiliriz. Ken Yeang, tasarımlarımızın doğal çevreyle uyumlu ve kusursuz şekilde bütünleşmesi gerektiğini savunarak, bu ideali gerçekleştirmenin yollarını gösterir. Son kertede amaç, çevreyi olumlu yönde etkileyecek ürünler tasarlamaktırKitap, sürdürülebilir yeşil binalar ve ürünlerin tasarımı yapımı ve kullanımı üzerine, çok sayıda görsel eşliğinde, takip edilmesi kolay ilkeler sunmaktadır. Yenilenebilir olmayan enerji kaynaklarını olabildiğince az tüketen, yeşil malzemelerle inşa edilmiş, yapım aşamasında arazinin ekolojisi üzerindeki olumsuz etkileri en aza indirilmiş ve en sonunda kullanım ömrünü tamamladıktan sonra ekosistemlerle kusursuzca yeniden bütünleşmek üzere sökülebilir, yeniden kullanılabilir ve geridönüştürülebilir biçimde tasarlanmış bir yapılı çevre amaçlanmaktadır. 
Ekotasarım, ekolojistlerin ekosistem kavramına vurgu yaparak, bu kavramın planlama ve tasarıma nasıl katkı yapabileceğini gösterir. Ken Yeang, kuramsal çalışmalarıyla bu konuda çözüm önerileri sunan dünyanın önde gelen birkaç düşünüründen biridir.


Ekotasarım, mimarlık ve tasarım öğrencilerinin yanı sıra, kendi çalışmalarında yeşil fikirleri hayata geçirmek isteyen uygulamacıların da yararlanabileceği kuramsal ve pratik bilgiler içeren bir kaynaktır. Kitap, günümüzün enerji tüketimi yüksek, müsrif ve çevre düşmanı ekonomisini ekolojiye dayalı ve sürdürülebilir hale getirmek isteyen herkes için vazgeçilmez bir rehberdir.

 

Ken Yeang Hakkında

 

Mimar ve planlamacı Ken Yeang, ekolojik ya da yeşil tasarım alanının önde gelen düşünür ve kuramcılarından biridir. Londra AA (Architectural Association) okulunda mimarlık eğitimi aldıktan sonra, Cambridge Üniversitesi’nde ekolojik tasarım ve planlama üzerine yaptığı doktora teziyle birlikte, 1970’li yıllarda yeşil gündem çalışmalarına başladı. Ekolojik tasarım üzerine The Skyscraper Bioclimatically Considered: A Design Primer (Wiley-Academy, 1996) ve The Green Skyscraper: The Basis for Designing Sustainable Intensive Buildings (Prestel, 1999) gibi alanında öncü kitaplar yazdı. Illinois, Malaya ve Hawaii Üniversitelerinde misafir profesör olarak bulundu ve Sheffield Üniversitesi’nden fahri doktora unvanı aldı. FAIA onur üyesidir ve RIBA Konseyi’nde görev yapmaktadır. Llewlleyn Davies Yeang  (İngiltere) ile onun kardeş şirketi Hamzah & Yeang’ın (Malezya) başkanı olan Ken Yeang, yüksek randımanlı yeşil yapı tasarımları ve nâzım planlarıyla ve tasarıma getirdiği ekolojik estetik anlayışıyla tanınmaktadır.


Mimarlık, grafik tasarım ve sanat gibi birbirinden farklı kategorilerde yüzlerce kitap için tıklayın!

ÖNSÖZ

 

Bugün, insan faaliyetlerinin doğal çevre üzerindeki ekolojik sonuçlarını önemseyen tasarımcıları en çok zorlayan sorun, günlük yaşamımızın parçası olan ürünler de dahil olmak üzere yapılı çevremizi, doğal çevrede yıkıma veya çevresel sorunlara yol açmadan, çevreyle uyumlu bir şekilde tasarlamaktır. Doğadaki türlerden biri olan insanoğlunun hayatta kalması doğal çevrenin esenliğine bağlıdır.

Elinizdeki elkitabı bu soruna, uygulama için sağlam ve düzenli bir temel oluşturmak üzere çözümler getirmektedir. Ekotasarımla ilgili yayınların bolluğuna karşın, temel değerlendirme ve ölçütleri, planlı bir tasarım yaklaşımı içinde kapsamlı bir şekilde sunan hiçbir güncel çalışma yoktur. Elkitabımızın amacı bu eksikliği gidermektir.

Ekotasarım, teknik açıdan uygun malzeme ve sistemleri seçmekle sınırlı değildir; insan toplulukları ve yapılı çevrenin gezegen yaşamının ayrılmaz ve uyumlu bir parçası haline nasıl gelebileceğine ilişkin genel bir yaklaşımdır. Ekotasarım yapılı çevremizin tüm öğelerine (arazi kullanımı, yapı ve ürün tasarımı, enerji sistemleri, taşımacılık, malzeme, atık, tarım, ormancılık, kentsel planlama vs.) uygulanmalıdır. Ekotasarım bizi hem mimarlık hem de yapılı çevre anlayışımızı yeniden gözden geçirmeye davet etmektedir. Kitap, mimarlığın yeşil veya sürdürülebilir olmakla kalmayıp, uzun vadede doğal çevreyle bütünleşebilecek kalıcı bir rol oynamak için nasıl bir yapı ve işleve sahip olması gerektiğini tanımlıyor. Bileşenlerine ayırarak yapılı çevrenin, küresel biyobütünleşme sorunlarını insanoğlunun geleceği adına eksiksiz bir şekilde ele alabilmemiz için yeniden tasarlanması gereken rol, işlev ve süreçlerini gösteriyor. Bu elkitabının önemi, hem tasarım için geleceğe yönelik bir temel, hem de ekotasarımın mahiyeti konusunda okuyucuyu bilgilendiren kapsamlı bir yaklaşım sunmasında yatar. 

Bu çalışma bir toptan değişim çağrısıdır. Bu değişim mevcut mimarlık ve yapılı çevre algısıyla sınırlı değildir, tasarımın çevre bağlamını ve süreç içindeki düzenlemelerle bu bağlama verilen yanıtları da kapsar. Bu tür insan faaliyetlerinin ve yapılı çevreyi tasarlama biçimimizin doğayla uyumlu olması için kökten değişmesi gerektiği apaçık ortadadır.

Elkitabında ayrıca iş dünyasının, yarattığı çevresel sonuçları anlamasını sağlamak ve şirketlerin sürdürülebilir olması halinde dünyanın neye benzeyeceğini görerek yeni süreç, malzeme ve davranışlar geliştirmesine yardımcı olmak amaçlanmıştır.

Elkitabının bu noktaları ele alarak ekolojik tasarımla ilgili tüm sorulara yanıt vermiş olmadığını hemen belirtelim. Ekolojik tasarım bir bakıma hâlâ emekleme döneminde olduğundan, henüz çözülmemiş birçok kuramsal ve teknik sorun vardır. Amacımız, bu tür açmazları kabul ederek, tasarımcıya tasarım yöntemine ilişkin olabildiğince kapsamlı bir temel sunmaktır. Bu temel çalışmanın, tasarım alanındaki gelişmeler ışığında gelecekte gözden geçirilip geliştirilmesini umut ediyoruz.

Kitapta yol gösterici bir dizi stratejik tasarım ilkesi tanımlanarak tasarımcıya, yaygın bir çözümü olmayan kuramsal veya teknik sorunlara, tasarımda amaçlanan ekolojik hedefler doğrultusunda yaklaşırken kullanabileceği bir temel çerçeve sunuluyor.

Elkitabındaki talimat ve ilkelere uymanın tasarım için tek başına yeterli olmadığını belirtelim. Okuyucu böyle bir beklenti içindeyse hayal kırıklığına uğrayacaktır. Veri toplama, çözümleme ve yeşil ölçütlere uyma genellikle bir tasarımla sonuçlanmaz. Yine de, bu süreçlerde ekotasarımın farklı sorunlu yönlerini çözerken, tasarlamakta olduğumuz sistemin nihai biçimine ilişkin önemli ipuçları edinebiliriz.

Tasarım sürecinin her koşulda tasarımcının biçimlendirmeye yönelik yaratıcı bir edimde bulunmasını gerektirdiğini belirtelim. Tasarım, bir dizi doğrunun bir araya getirilip bütünlüklü bir yapıya kavuşturulmasıyla ortaya çıkar. Kuşkusuz bu süreç ve tasarlanan sistemin estetik görünümü tamamen tasarımcının yeteneklerine bağlıdır ve kişiden kişiye değişir.

Burada “tasarımcı” terimiyle mimarlar, ürün ve endüstri tasarımcıları, mühendisler, kent plancıları ve tasarım faaliyetiyle uğraşanların yanı sıra, mesleği gereği doğal çevreyle bir şekilde ilgisi bulunan herkesi kastediyoruz.

Burada verilen ekotasarım talimatlarının sıralamasında belirli bir düzen gözetilmekle birlikte şu uyarıyı yapmamız gerekir: Ekotasarım uygulamada belirli bir sıra izlemez ve izlenecek talimatların düzeni eldeki tasarım işine göre değişebilir.

Başlangıçta düşünce ve bilgilerimizin çoğu soyuttur, ama ekotasarım çoğunlukla somut düşünceden yola çıkar. Bize düşen görev, soyut fikirlerimizi masaya yatırıp, uygulamaya elverişli hale getirmektir: Bunun için yapım veya üretime yönelik somut çizim ve belirlemeler yapmak ve tasarımı formüle etmekten kaçınmak gerekir. Ancak burası kitabımızın kapsamı dışındadır. Ekotasarım çokdisiplinli bir faaliyettir. Bizim amacımız ise ekolojik tasarımın bileşenleri ve temel ilkeleri üzerine genel bir görüş edindirmektir.

Elkitabı ekotasarımın kuramsal temeline ilişkin bir tanımlama içeriyor. Günümüzde sürdürülebilirlik tartışmasının marjinal bir konu olmaktan çıkıp akademi, siyaset ve meslek kuruluşlarının ortak gündemi haline geldiğini söyleyebiliriz. Bu kitaptaki gibi güvenilir bir kuram-uygulama çerçevesinin oluşturulması, ekotasarımın gündemdeki yerini sağlamlaştırmak ve meşrulaştırmak için çok önemlidir.

Öte yandan bu elkitabı, ister yapı ister altyapı olsun, üzerinde konumlandığı araziye bağlı olan tasarlanmış bir sistemi, ya da kullanım biçimi ve kullanım sonrası yaşamı (sonunda doğal çevre tarafından özümsenmesi de buna dahil) önceden planlanması gereken bir ürünü etkileyen ekolojik belirleyiciler için bütünlüklü bir kavramsal temel ve kuramsal çerçeve sunuyor.

Bu kitap, en temel düzeyde, insan faaliyetleri ile yapılı ve doğal çevrelerin birlikte değerlendirilmesi gereken özelliklerini ve insanoğlunun hayatta kalmasını sağlamak için bu özelliklerin gezegeni kirletmeden çevreyle nasıl bütünleştirileceğini ortaya koyuyor.

Doğal çevrenin ekolojik bütünlüğünün korunması için yapılı çevremizin, tıpkı bir arı kovanı veya ayı ini gibi (gerçi yapılı çevrenin ölçeği çok daha büyüktür), yıkıcılıktan uzak, ekosistemler ve küresel ölçekli biyosfer süreçleriyle uyumlu olması gerektiği açıktır.

İnsan, doğayı en çok kirleten canlıdır. Aynı zamanda kendi geleceğini planlama ve yönetme yeteneğine sahip tek türdür. Bugün bu yeteneğin, elkitabında belirttiğimiz ilkeler ve talimatlar doğrultusunda harekete geçirilmesi gerekmektedir.  

 

Ken Yeang

İÇİNDEKİLER

 

Önsöz                          

Genel Öncüller ve

Stratejiler                                                                                                                                                                      

Ekotasarım nedir?                                                                                                                                                        

Yapay sistemlerin doğal sistemlerle biyobütünleşmesini tasarlama

Ekotasarımın amacı:                                                                                                                                                    

Çevreyle uyumlu ve kusursuz bütünleşme için tasarım

Ekotasarım için temel:                                                                                                                                                  

Ekosistem kavramı

Ekotaklit:                                                                                                                                                                      

Ekosistem örneksemesine dayanarak tasarlama

Ekotasarım için genel kural ve kuramsal temel:                                                                                                              

Sistemden çevreye Etkileşimler Matrisi

Tasarım

Talimatları                                                                                                                                                                    

Tasarım öncüllerini sorgulayın:                                                                                                                                      

Yapıma, üretime başlama ya da başlamama kararının alınması

Tasarım, sabit olmayan ya da geçici yerleştirilmiş bir ürün veya

kondurulmuş ya da araziye özgü bir yapı veya alt yapı için mi ayırt edin:

Tasarlanan sistemin kullanım ömrü, araziye özgülüğü ve sabitlenmesine yönelik strateji belirleme

Tasarımda ulaşılabilecek çevresel bütünleşme düzeyini belirleyin:                                                                                           
Belirli uygulanabilir sınırlamalar getirme

Tasarladığınız sisteme göre arazinin ekolojik tarihini değerlendirin:

Arazi seçimi ve genel bir arazi planlama stratejisi oluşturma

Tasarladığınız sistemin ekosisteminin envanterini çıkarın (araziye özgü tasarım):                                                                                  
Ekosistemleri korumak ve bozulmuş veya zarar görmüş ekosistemleri iyileştirmek için planlama ve
tasarımın ekolojik temel ve bağlamını oluşturma

Tasarladığınız sistemin sınırını, arazinin ekosistemiyle ilişkili olarak insan yapısı
veya karma ekosistem biçiminde çizin:

Ekosistem ve biyoçeşitliliğin artırılmasının genel kapsamını belirleme

Tasarladığınız sistemin biyotik ve abiyotik bileşenlerini dengelemek için tasarlayın:

Tasarlanan sistemin inorganik kütlesini biyokütleyle yatay ve düşey olarak bütünleştirme ve bozulan ekosistemlerin rehabilitasyonunu tasarlama

Mevcut ekolojik bağlantıları iyileştirmek ve yenilerini oluşturmak üzere tasarlayın:                                                              

Tasarlanan sistemin biyoçeşitliliğini artırma, ekosistemlerin mevcut sürekliliklerini koruma ve yeni
ekolojik koridorlar ve bağlantılar oluşturma (örneğin ekolojik kara köprüleri, çalı çitler kullanma ve
düşey bütünleşmeyi artırma)

Yapılı çevrenin bölgenin ekolojisi üzerindeki ısı adası etkisini azaltmak üzere tasarlayın:

Kentsel mikro iklim etkilerinin azaltılması ve iyileştirilmesi üzere tasarlayın                                                                      

Sistemi geniş planlama bağlamı ve kentsel altyapıyla bütünleştirmek üzere tasarlayın                                                        

Kabuk olarak tasarlanan sistemin iç konfor koşullarını geliştirmek için tasarlayın:

Yöntemlerin aşamalı olarak iyileştirilmesine dayalı (B13-B17) yapı sistemi tasarlama                                                                                 

Tasarladığınız sistemde tüm edilgin yöntemli veya biyoiklimsel tasarım
seçeneklerini en iyi şekilde değerlendirin: 

Yapı formunu şemasını ve planı yapılandırma; bölge iklimiyle bağlantılı olan yenilenebilir enerji
kaynaklarını kullanmadan iç konfor koşulları geliştirilmiş düşük enerjili sistem tasarlama

Tasarladığınız sistemde karma yöntem seçeneklerini en iyi şekilde değerlendirin:

Bölge iklimiyle bağlantılı olarak, yenilenebilir enerji kaynaklarının kısmi kullanımıyla iç konfor koşulları geliştirilmiş düşük enerjili sistem tasarlama

Tasarladığınız sistemde tam yöntem seçeneklerini en iyi şekilde değerlendirin: 

Bölge iklimiyle bağlantılı olarak, yenilenebilir enerji kaynaklarının asgari düzeyde tam kullanımıyla
iç konfor koşulları geliştirilmiş düşük enerjili sistem tasarlama

Tasarladığınız sistemde üretken yöntem seçeneklerini en iyi şekilde değerlendirin:

Bölge iklimiyle bağlantılı olarak, bağımsız enerji üretimiyle iç konfor koşulları geliştirilmiş düşük
enerjili sistem tasarlama

Tasarladığınız sistemlerde bileşik yöntem seçeneklerini en iyi şekilde değerlendirin:

Bölge iklimiyle bağlantılı olarak, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımının az olduğu bileşik araçlarla
iç konfor koşulları geliştirilmiş düşük enerjili sistem tasarlama

Tasarladığınız sistemin inorganik kütlesini biyokütleyle içten (örneğin iç peyzaj
düzenlemesi, iç mekân hava kalitesini iyileştirme değerlendirmesi vs. yoluyla)
bütünleştirmek üzere tasarlayın                                                                                                                                                                     

Suyun korunması, geridönüşümü, toplanması vs. için tasarlayın:  

Su kaynaklarını koruma

Atıksu ve pissu arıtma ve geridönüşüm sistemleri tasarlayın:  

İnsan atığı ve diğer salımları denetleme ve bütünleştirme

Besin üretimini sağlamak ve dış kaynaklara bağımlılığı azaltmak için tasarlayın:  

Kentsel tarım ve permakültürü yaygınlaştırmak için tasarlama

Yapı sisteminde malzeme kullanımını ekosistemin geridönüşüm özelliklerini
örnekseyerek, atığı en aza indirecek şekilde tasarlayın: 

Sürekli yeniden kullanım, geridönüşüm ve sonunda biyobütünleşme için tasarlama

Düşey bütünleşme için tasarlayın:

Tasarlanmış sistemin ekosistemle çok yönlü bütünleşmesi için tasarlama

Ekosistemlerdeki ışık ve gürültü kirliliğini azaltmak için tasarlayın:

Yapılı çevreyi malzeme ve enerji girdi akışlarının geçici yönetimi olarak tasarlayın:

Tasarlanan sistemdeki girdi ve çıktılar ile bunların sonuçlarını değerlendirme

Yenilenebilir olmayan enerji ve malzeme kaynağı kullanımından tasarruf etmek için tasarlayın 

Yapılı çevreden yayılan çıktıların yönetimini ve doğal çevreyle bütünleşmesini
tasarlayın: 

Kirliliğin bertaraf edilmesi ve uyumlu biyobütünleşme için tasarlama

Yapı sistemini, kaynaktan yeniden bütünleşmeye kadar uzanan yaşam döngüsünü
kapsayacak şekilde tasarlayın:

Sürekli yeniden kullanım, geridönüşüm ve yeniden bütünleşme için sökülebilir tasarım

Sürekli yeniden üretilebilir, geridönüştürülebilir ve yeniden bütünleştirilebilir,
çevreyle uyumlu malzeme, mobilya, armatür, donanım ve ürünler kullanarak tasarlayın: 

Tasarlanan sistemde kullanılan yapı malzemeleri ve öğelerinin çevresel sonuçlarını değerlendirme

Ekosistem ve biyosfer hizmetlerinin kullanımını ve ortak küresel çevre üzerindeki
etkileri azaltmak üzere tasarlayın (sistemik bütünleşme) 

Tasarımın genelini (ürün, yapı veya altyapı) yaşam döngüsü boyunca çevreyle
bütünleşme düzeyi bakımından bütünlüklü bir şekilde yeniden değerlendirin

Başka Değerlendirmeler                                                                                                                                                           

Yeşil estetik nedir?                                                                                                                                                                           

Uygulama sorunları                                                                                                                                                      

Ekotasarımın geleceği:
Yapay ve doğal sistemlerin biyobütünleşmesini tasarlama için protez tasarımını model alma     

Ek 1:
Küresel çevreyle ilgili önemli uluslararası gelişmelerin tarihçesi

Ek 2:

Sürdürülebilir kalkınma                                                                                                                                                  

Ek 3:

Rio İlkeleri                                                                                                                                                                    

Sözlük                                                                                                                                                                         

Kaynakça                                                                                                                                                                     

  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi