Bir Görsel İletişim Platformu Olarak Kitap

Bir Görsel İletişim Platformu Olarak Kitap
  • 35,00 TL
    31,50 TL
    TRY
  • %10
  • Yayınevi

    : YEM Yayın

    Yazar

    :Melike Taşçıoğlu

    Baskı No

    : 1

    Baskı Tarihi

    : Nisan 2013

    Baskı Tipi

    : Karton

    Dil

    : Türkçe

    Barkod

    : 9789944757966

    3 iş gününde kargoya verilir

İlginizi çekebilecek ürünler

Kitap elle tutulan, gözle görülen, taşınabilen, sahip olunabilen, bir “dış”ı ve “iç”i olan, açılabilen ve kapanabilen bir nesnedir. Dışı (genellikle) kalındır, serttir; tıpkı bir kaplumbağa gibi içindekini sert kabuğuyla korur. İçi sayfalardan oluşur, sayfalar zaman ve bedenle birleşerek etkileşimli sıralı anlatım olanakları sunar. Taşıdıklarını aktarmanın deneme-yanılmalarıyla biçimlenen kitap formu, “kil tabletler”den “elektronik tabletler”e evrilen bir dönüşüm süreci yaşamıştır. Bir Görsel İletişim Platformu Olarak Kitap, bu süreci ortaya koymasının yanı sıra, eski yüklerinden arınıp yeni üretim biçimlerinden de yararlanarak özgürleştiği günümüzde, kitaba eleştirel bir bakış açısı ve yaratıcı bir yapıcılıkla yaklaşıyor, kitabın görsel iletişimde gelebileceği noktaları sorguluyor.

Bir Görsel İletişim Platformu Olarak Kitap, tanımından tarihçesine, anatomisinden çoğaltılabilir bir sanat eseri oluşuna, üretim biçimlerinnden bağımsız düşünülemeyecek üçboyutlu bir tasarım nesnesi olmasından kullanıcısıyla karşılıklı etkileşimine uzanan çok geniş bir biçimde “kitap”ı anlatıyor.

Bu kitapta “kitap”, kavram ve bir nesne olarak;- Yazının bulunuşundan kil tabletlere ve parşömenlere işlenmesine, kitabın kodeks formunu alarak endüstriyel yöntemlerle basılmasından günümüzün elektronik tabletlerine dönüşmesine uzanan tarihsel süreç;- Kitabın fiziksel organları olan cilt, kapak, iç sayfa, kağıt, tipografi vb.

nin teknikleri;- Okuyucunun “kullanıcı” olarak tanımlanmasını öngören etkileşime açık bir iletişim aracı oluşuayrıntılı olarak, bir akademisyen titizliği ve bir grafik tasarımcı yaratıcılığıyla harmanlanarak aktarılıyor.


Mimarlık, grafik tasarım ve sanat gibi birbirinden farklı kategorilerde yüzlerce kitap için tıklayın!

ÖNSÖZ

 

“Kitap hakkında bir kitap” olan bu işin temelinde aslında bir proje, bir ders, bir de yüksek lisans tezi var. Bir özlü sözün üç sayfada kavramsal olarak ele alınarak yeniden yorumlanması istenen bir projede bir sayfanın çevrilişinin bile ne kadar çok anlam içerebileceğini keşfetim. Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü’nde 3. sınıf öğrencisiyken Prof. T. Fikret Uçar tarafından verilen bu projenin ardından San Diego State Üniversitesi’nde Michele Burgess’den bir yıl boyunca aldığım “Art of the Book” dersi, kitap kavramıyla ve formuyla yeniden tanışmamı sağladı. Bu keşfin ardından 2002’de başladığım yüksek lisans eğitimimi kitap tasarımı ve sanatçı kitapları üzerinde yoğunlaştırdım ve danışmanım Doç. R. Hakan Ertep’in değerli katkılarıyla 2005 yılında tezimi tamamladım. Elinizdeki kitabın var oluşunda önemli yeri olan bu üç adımda bana yol gösteren değerli hocalarım Prof. Fikret Uçar’a, Michele Burgess’e ve Doç. R. Hakan Ertep’e çok teşekkür ederim.

2005 yılından bu yana konuya olan ilgim hep sürdü. Baskı-resim ile grafik tasarımın arasında/ortasında bir alan olarak kitap üretimi benim için her zaman cazibesini korudu. Birkaç yıl önce, yazmış olduğum tezi yeniden ele alarak, güncelleyerek ve daha fazla örnekle zenginleştirerek bir kitap yayımlama fikri doğdu. Kitapların hızla değiştiği ve geliştiği bir dönemde bu aralık oldukça uzun bir dönemdi ve yapılması kaçınılmaz güncellemeler araştırmamı daha da zenginleştirdi.

Kitap sanatı alanında hassas bir konu olan adlandırma Türkçe olarak yeniden ele alındı. Tezin yazıldığı dönemde “sanatçı kitapları” terimi Türkiye’de neredeyse hiç kullanılmıyordu. Bunun yanı sıra book arts, art book, livre d’artiste, book object gibi terimlerin kullanımı da karışıklık yaratıyordu. Bu terimlerin ne anlama geldiği ve Türkçede nasıl yer aldığının incelendiği “Kitap” adlı bölümün sonunda ayrıca “baskı-kitap” (printed book) terimine de yer verildi.

Elektronik kitabın bu kadar yaşamın içinde olduğu bir dönemde “normal” kitabın ne olduğunun sorgulanmasıyla başlayan bu terim arayışı Mustafa Aslıer’in 1970’lerde Türkçeye kazandırdığı “özgün baskı resim” teriminden de esinlenerek grafik sanatları, tasarımı ve baskıyı birleştirici bir tavırla “baskı-kitap” olarak önerildi.

Bu terim yeni bir alan için yeni bir adlandırma olarak değil, “normal” kitaba bir isim bulma çabası olarak düşünülebilir. Gravürden ofsete, fotokopiden tipo baskıya kadar bütün çoğaltım tekniklerinin temelinde yer alan “basılı olarak üretilmiş olma durumu” geleneksel kitabı tanımlamada önemli bir kıstastır. Kitap, elektronik ve/veya basılı olarak yayınlanmakta, iki alan farklı gereklilikleri ve olasılıkları barındırmaktadır. Grafik tasarımın alt disiplinlerinden ambalaj tasarımı, web tasarımı, afiş tasarımı gibi üretildiği alan ve mecrayı adlandırmada kullanılan alanlar gibi baskı-kitap tasarımı ve elektronik kitap tasarımı da grafik tasarım alanlarındandır. Basılı yayın tasarımında gelişen yeni teknolojilere paralel olarak genişleyen ve zenginleşen kitap çalışmalarında her geçen gün tasarımın önemi daha da değerlenmektedir.

Bugün bu kitabın hayal ettiğim bir şekilde üretilmiş olması tamamen Sermet Tolan’a bağlıdır. Sermet Tolan’ın ofisi ve Ofset Yapımevi, kitaba olan ilgimde bana esin kaynağı olan en önemli merkezlerden biri oldu. Bir kitap yazacağımı düşündüğümde ulaşabileceğim en üst hayal bu kitabın Ofset Yapımevi tarafından basılıyor olduğunu düşünmekti. Sermet Tolan bununla da kalmadı, bu kitap için en uygun olduğunu düşündüğüm ve yine hayallerimde birinci sırada yer alan Yapı-Endüstri Merkezi ile görüşmelerimde de bana destek verdi. Kitap arşivini cömertce paylaştı. Önerileriyle bana ışık tuttu. Kendisine ne kadar teşekkür etsem azdır.

Bülent Erkmen, bu kitabın oluşumunda nasıl teşekkür edeceğimi bilemediğim değerli hocam. Nasıl teşekkür edeceğimi bilemiyorum çünkü kitabım onun eline beklemediğim bir şekilde ve hazır olmadığım bir zamanda ulaştı. —Tam bu noktada Sermet Tolan’a tekrar teşekkür etmem yerinde olur.— Bülent Erkmen’den bugüne kadar hiç ders alma şansım olmamıştı. Ama çok şanslıyım, çünkü kitap konusunda yazmaya uğraştığım bu çalışmayı aldı ve inceledi. Kendisini hocam olarak görüyorum, çünkü her şeyden önce bir kitap incelemesi ve kritiği nasıl yapılır, bunu öğrendim. İçerik, tasarım ve dil sorunlarına ilişkin notlarla ve işaretlendirmelerle dolu bir kitap bana geri döndü. Grafik tasarım ve kitap tasarımı üzerine gösterilebilecek en iyi örneklerin tasarımcısından, bu denli ayrıntılı bir inceleme sonucu verilen kritikleri görmek beni çok mutlu etti. Yazdıklarını okudukça zaman zaman karnıma ağrılar girmedi değil; ama bu ağrılar olmadan bu kitap eksik kalırdı, yanlış olurdu.

Esen Karol’un kitap tasarımı konusundaki gücü bu kitaba da katkıda bulundu. Her zaman esinlendiğim tasarımlarını, fotoğraflarını çekebilmem için bana gönderirken, bir yandan kitap arşivime önemli bir katkıda bulundu. İlgisi, nezaketi ve desteği için kendisine çok teşekkür ederim.

Kitap ile uğraşmanın, kitap yazmanın, üretmenin, basmanın en güzel tarafı yeni insanlarla tanışmak. Tasarımlarının görsellerini kullanmak için iznini istediğim pek çok kişiyle ve Uğurcan Ataoğlu, Melle Hammer, Nicolas Bourquin, Olafur Eliasson, Dimitri Broquard gibi değerli tasarımcılarla bu bahaneyle iletişime geçmek bu çalışmanın en önemli kazançlarından oldu.

Ömer Durmaz bu kitabı bitirmem için bana hep destek verdi. Önerdiği kaynaklar ve kitabı bitirmem için yaptığı nazik uyarılarla işim kolaylaştı ve hızlandı. Ömer’e destekleri için çok teşekkür ederim.

Bir İletişim Platformu olarak Mekân’da olduğu gibi bu kitabı da hazırlık aşamasında inceleyerek önerilerde bulunan Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nden sayın Mehmet Ali Müstecaplıoğlu ve sayın Devabil Kara’ya, kitabın sözlük bölümünde değerli yorumlarıyla katkı sağlayan sayın Refik Telhan’a, bana MAS Matbaacılık’ın kapılarını açan, önerileri ve örnekleriyle yol gösteren sayın Mehmet Bora Akgül’e, YEM Yayın’da ilgi ve desteklerini esirgemeyen sayın Gülçin İpek’e ve sayın Mesut Kaya’ya çok teşekkür ederim. Kitapların fotoğraflarının çekiminde bana destek veren sevgili Ali Can Baytok, Caner Çokbulan, Ceyda Artun ve Ömür Bektaş’a teşekkür ederim.

Kitabı yazarken arkadaşlarımı ve ailemi epey meşgul ettim. Yalnızca bu kitabın tez halinden şu anki haline kadar her aşamasında yanımda olmakla kalmayıp, yaşamımın her anında bana destek olan Ayçe Kartal’a ne kadar teşekkür etsem azdır. Prof. Dr. Rüknettin Oskay, Araş. Gör. Ceylan Öztürk, Sezin Ermiş, annem Y. Mimar Gülder Taşçıoğlu ve Ayçe Kartal yazdıklarımı bir ya da birkaç kez okumak zorunda kalanlardan... Kendilerine çok teşekkür ederim. Yönlendirmeleriniz benim için her zaman çok değerli.

Bu ilk “kitabım” değil. Birçok kitap tasarladım, ürettim; ama ilk kez bir kitap “yazıyorum.” “Her şeyin bir ilki var” diyerek kendimi avutuyorum. Umarım hatalarım sandığımdan çok değildir ve bu kitap birilerine yarar sağlar, yol gösterir, ilham verir.

İÇİNDEKİLER

 

                        Önsöz        

                        Giriş            

                        Kitap        

                        Sanatçı Kitapları              

                        Sanat Kitabı / Kitap Sanatı / Nesne Kitap        

                        Baskı-Kitap                          

                        Kitabın Tarihi         

                        Yazının Gelişimi ve Kitabın Kökenleri               

                        Kodeks Formunun Yaygınlaşması ve Günümüz Kitap Anlayışının Oluşması                       

                        Matbaanın Kitap Kavramına Etkileri                 

                        Endüstri Devrimi ve Sonrasında Kitap          

                        Sanatçı Kitapları ve Kitap Tasarımı                

                        Kitabın Anatomisi             

                        Dış Organlar: Cilt ve Kapak              

                        İç Organlar: Kâğıt, Sayfalar ve Sayfaların Barındırdıkları                

                        Grid ve Tipografi              

                        Kitap Yapımında Kullanılan Temel Teknik ve Malzemeler               

                        Kitap: Bir Sıralı Anlatım Aracı     

                        Kitap: Çoğaltılabilir Sanat Eseri                

                        Baskı-Kitap Üretiminde Yeni Açılımlar          

                        Sanatçı Kitabında Üretim ve Çoğaltım             

                        Kitap: Üretim Biçimiyle Bütünleşik Üçboyutlu Tasarım Nesnesi             

                        Kitap: Çokyüzeyli Tipografik Anlatım Zemini     

                        Kitap: Kullanıcısıyla Etkileşimli İletişim Formu                

                        Sonsöz    

                        Sözlük          

                        Kaynakça   

                        Görsel Kaynakları     

                        Dizin           

  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi
  • YEM Kitabevi